භාග ඝාතක සහ කරණි
මූල බල ලෙස ලිවීම සහ කරණි සුළු කිරීම.
ඝාතක සහ ලඝුගණක · සා.පෙළ ගණිතය
මට්ටම 1: වර්ගමූලය බලයක් ලෙස
a^1/2 = √a බව දැනගැනීම
වර්ග කිරීමේ ප්රතිවිරුද්ධය වර්ගමූලයයි: a^1/2 = √a.
ඇයි? a^1/2 × a^1/2 = a^1/2 + 1/2 = a¹ = a, එබැවින් a^1/2 යනු තමා සමඟ ගුණ කළ විට a ලැබෙන සංඛ්යාවයි.
- 49^1/2
- 1/2 ඝාතකය යනු වර්ගමූලයයි.
- 49^1/2 = √49 = 7
මට්ටම 2: සාමාන්ය භාග ඝාතක
a^m/n = (ⁿ√a)ᵐ භාවිතය
හරය (n) මූලය කියයි, ලවය (m) බලය කියයි.
a^m/n = (ⁿ√a)ᵐ
පහසුම ක්රමය: පළමුව මූලය ගන්න, ඉන්පසු බලයට නංවන්න.
- 27^2/3
- ඝනමූලය ගන්න: ∛27 = 3
- 3² = 9
මට්ටම 3: නීති සමඟ භාග ඝාතක
ඝාතක නීති භාග ඝාතක සමඟ භාවිතය
ඝාතක නීති (එකතු කිරීම, අඩු කිරීම, ගුණ කිරීම) භාග ඝාතකවලටද එලෙසම ක්රියා කරයි.
a^1/2 × a^1/2 = a¹
- x^1/3 × x^2/3
- ඝාතක එකතු කරන්න: 1/3 + 2/3 = 1
- x^1/3 × x^2/3 = x
මට්ටම 4: කරණි
කරණි සුළු කිරීම
කරණි යනු නිවැරදි පූර්ණ අගයක් නැති මූල වේ (√2, √3, √5…). ඒවා සුළු කිරීමට පරිපූර්ණ වර්ග සාධකයක් පිටතට ගන්න.
√a × √b = √(ab) (√a)² = a
- √12
- පරිපූර්ණ වර්ග සාධකයක් සොයන්න: 12 = 4 × 3
- √12 = √4 × √3 = 2√3