අම්ල, හස්ම සහ දර්ශක

සාමාන්‍ය පෙළ විද්‍යාව · අ.පො.ස. සාමාන්‍ය පෙළ · 10–11 ශ්‍රේණි

අරමුණ

දර්ශක භාවිතයෙන් සාමාන්‍ය ද්‍රාවණ අම්ලික, උදාසීන හෝ හාස්මික ලෙස වර්ග කිරීම.

උපකරණ

• පරීක්ෂා නළ සහ රාක්කය
• ලිට්මස්, සර්වත්‍ර දර්ශකය, ෆීනෝල්ෆ්තැලීන්
• ද්‍රාවණ (දෙහි යුෂ, විනාකිරි, ජලය, ආහාර සෝඩා…)

ක්‍රමය

1. එක් එක් ද්‍රාවණයෙන් ටිකක් පරීක්ෂා නළයකට දමන්න.
2. නිල් සහ රතු ලිට්මස් කඩදාසි ගිල්වන්න.
3. සර්වත්‍ර දර්ශකය බිංදු කිහිපයක් දමා වර්ණය සටහන් කරන්න.
4. ෆීනෝල්ෆ්තැලීන් බිංදු කිහිපයක් දමන්න.
5. ද්‍රාවණ ඒවායේ pH අනුව අම්ලික, උදාසීන, හාස්මික ලෙස වර්ග කරන්න.

නිගමනය

අම්ල (pH < 7) නිල් ලිට්මස් රතු කර සර්වත්‍ර දර්ශකය රතු/තැඹිලි කරයි. හස්ම (pH > 7) රතු ලිට්මස් නිල් කර දර්ශකය නිල්/දම් කරයි; ෆීනෝල්ෆ්තැලීන් රෝස වන්නේ හස්මවල පමණි. උදාසීන ද්‍රාවණ (pH 7) කොළ පාට වේ.